Az Kalsın Deliriyordum!

2 Eki

4 dakikada okunur

Bazen bir şarkının nakaratı kulağıma takılıyor ve gün boyunca benimle dolaşıyor. Alışverişe giderken, başka bir işle uğraşırken, hatta gece uyandığımda bile kendimi aynı sözleri içimden söylerken buluyorum. Sanki zihnimde bir müzik çalar var ve tekrar düğmesi açık kalmış. İşte ben bunları anlatırken..

Instagram Link

Üstelik tekrar eden sözleri bilinçli olarak seçmiş olmuyorum. Melodi akılda kalıcı olduğu için, bana iyi gelmeyen bir cümle de zihnimde dönüp durabiliyor.

Bu deneyim bana şu soruyu düşündürdü: Zihnim bir nakaratı tekrar edecekse, ben ona hangi sözleri vermek istiyorum?

Melodik olumlamalarımı hazırlama nedenlerimden biri de buydu.

Kulak kurdu (Earworm)nedir?

İngilizcede earworm olarak adlandırılan, Türkçede “kulak kurdu” diye kullanılan bu deneyim, bir melodinin ya da şarkı bölümünün istemsizce zihne gelerek tekrar etmesidir. Araştırmalarda “istemsiz müzikal imgeleme” adıyla incelenir. Şarkı dışarıda çalmıyordur; zihnimiz onu hatırlayıp yeniden oynatıyordur.

Yakın zamanda duyduğumuz müzikler, tekrar tekrar karşılaştığımız nakaratlar ve bazı çağrışımlar bu deneyimi tetikleyebilir. Kendi deneyimimden şunu söyleyebilirimki Parla Marşı ilk çıktığında 3 haftaya yakın içimde çaldı. Yalnızca kısa bir videoda duyduğumuz bir melodi bile saatler sonra aklımıza gelebilir. Beni en çok zorlayan Instagram'da viral olmuş şarkı nakaratlarının her reelsın arkasına konması oluyor. 2026 da viral olan yapay zeka şarkısı "Taaa ki seni görene kadar" nakaratı çıldırmamam sebep olacaktı. Şu anda yazarken bile kafamın için de çalıyor. :)

Yani benim için dikkat çekici ve zorlayıcı olan, müziğin bitmesinden sonra da zihnimde devam etmesi. Bir şarkıyı kapatabiliyorum; ama içimdeki tekrarın ne zaman duracağını her zaman seçemiyorum.

Tekrar ettiğimiz sözler neden önemli?

Müzikle ilişkimiz yalnızca melodiden ibaret değil. Sözlerin bizde uyandırdığı anlamı da fark edebiliriz. Bir şarkı bize umut verebilir, başka biri bir ayrılığı hatırlatabilir. Aynı şarkı, farklı zamanlarda farklı hisler uyandırabilir.

Ben kendimi sık sık çaresizlik, değersizlik ya da felaket çağrıştıran sözleri tekrarlarken bulduğumda durup düşünüyorum: Bu cümleler şu anda bana nasıl hissettiriyor? Kendimle kurmak istediğim ilişkiye uygun mu?

Burada bir ayrımı korumak istiyorum: Bir şarkıda olumsuz bir cümle söylemek, o olayın başımıza geleceği anlamına gelmez. Kulak kurdu araştırmaları, nakaratların kaderimizi belirlediğini ya da kötü olayları hayatımıza çektiğini göstermiyor. Ben buna spiritüel bakış açımı ve öğretilerden aldığım dersleri uyarlıyorum. Benim ilgilendiğim, gün içinde zihnimde dolaşan sözlerin bende bıraktığı duygu, onlara ayırdığım dikkat ve sessizce bilinçaltımda olan dönüşümler.

Bilinçaltı tekrar edilen her şeyi kabul eder mi?

“Bilinçaltı duyduğu her şeyi gerçek kabul eder” cümlesi sık kullanılıyor. Ancak zihnin işleyişini bu kadar kesin bir kuralla açıklayamayız.

Tekrarın araştırılmış etkilerinden biri aşinalıktır. Bir ifadeyle tekrar karşılaşmak, onu daha kolay işlememizi sağlayabilir. Bazı deneylerde insanlar tekrar edilen bilgileri, yeni bilgilere göre daha doğru değerlendirmiştir. Buna “yanıltıcı doğruluk etkisi” denir.

Elbette bu bulgu, bir şarkı sözünün otomatik olarak kişisel inanca dönüştüğü anlamına gelmez. Bir cümleyi hatırlamak, ona inanmak ve ona göre davranmak farklı şeylerdir. Sözün bağlamı, deneyimlerimiz ve kendi değerlendirmemiz de önemlidir.

Bu nedenle olumlamaları, bilinçaltına verilen ve mutlaka uygulanacak emirler gibi görmüyorum. Onları, kendimle daha destekleyici bir dil kurmak ve dikkatimi seçtiğim niyete yeniden yöneltmek için kullanıyorum.

Mantra nedir?

Mantra, çeşitli spiritüel geleneklerde tekrar edilen, manevi anlam taşıyan bir ses, sözcük ya da ifadedir (zikir). Sesli söylenebilir veya içten tekrar edilebilir. Geleneksel kullanımında yalnızca olumlu bir cümle değildir; ait olduğu geleneğin anlamını ve uygulamasını da taşır.

Gündelik dilde ise “mantra” sözcüğünü, kendimize sık sık hatırlattığımız kişisel cümleler için de kullanıyoruz. Örneğin “Bir adım daha atabilirim” bizim için bir hatırlatıcı olabilir. Yine de kişisel olumlamalarla geleneksel mantralar birebir aynı değildir.

Mantra pratiğinde tekrar, dikkatin geri dönebileceği bir odak sağlar. Zihin başka düşüncelere kaydığında kişi seçtiği sese ya da ifadeye yeniden döner. Böylece tekrar, bilinçli bir dikkat uygulamasının parçası olur.

Mantra aynı zamanda özellikle kendi sesimizi (bilinçaltımızın tanıdığı sesi) kaydedip gün içerisinde hangi işle meşgul olursak olalım dinlediğimizde belli bir süre sonra bilinçaltımızın alıp kabul ettiği alışık olduğu bir gerçekliğe dönüşüyor. İyileşiyorum ve Zenginleşiyorum 1.000 tekrar mantralarını kaydetme sebebim de buydu.

Melodik olumlamaları neden hazırladım?

Bir melodi bazen birkaç saniyede zihnime yerleşebiliyorsa, bu hatırlama gücünü bana iyi gelen sözlerle buluşturmak istedim.

Melodik olumlamalarımda niyetim; kendini sevmeyi, hayata güvenmeyi, huzuru ve yeni olasılıklara açıklığı hatırlatan sözleri müzikle bir araya getirmek. Gün içinde kendiliğinden aklıma gelen cümlelerin, kendime daha şefkatli yaklaşmamı hatırlatmasını istiyorum.

Konusu gelmişken "Toksik Polyanna'cılıktan" uzak durmayı seçen biriyim. Yani, zor duygularımı yok saymam. Üzgünken üzgün olduğumu kabul edebilirim. "Acımadı ki!" çocuksu bir yaklaşım. Duyguya da izin vermek onu işlemek gerekli. Aynı anda, o duygunun içinde kendime nasıl konuşacağımı da seçebilirim.

Olumlama seçerken benim için önemli olan, cümlenin içimde karşılık bulması. “Her şey mükemmel” demek bana uzak geliyorsa, “Bugün kendime biraz daha anlayış gösterebilirim” demek, "Zenginim" dediğimde içimde direnç yada alay varsa, "Zenginleşiyorum" demek daha anlamlı olabilir.

Dinlerken kendine küçük bir alan aç

Bir melodik olumlamaları dinlerken birkaç dakika boyunca sözlere dikkat verebilirsin. Hangi cümlenin sende karşılık bulduğunu, hangisinin sana uzak geldiğini fark edebilirsin. İstersen sana iyi gelen bölüme eşlik edebilirsin.

Ardından o cümleyi küçük bir davranışla buluşturmayı deneyebilirsin. Kendine şefkatle yaklaşmayı hatırlatan bir söz dinlediysen, bugün kendine yönelttiğin sert bir cümleyi yumuşatabilirsin. Dinlemeyi bir zorunluluğa dönüştürmeden, sana iyi gelen süreyi ve zamanı seçebilirsin.

Benim için bu çalışmaların amacı, günün içinde kendimle yeniden buluşabileceğim bir alan açmak.